Ajax Amsterdam – zawodnicy – akademia, trzon zespołu, przyszłość

Ajax Amsterdam to nie tylko klub piłkarski – to żywa legenda europejskiego futbolu i kuźnia talentów, która przez ponad sto lat wyznacza standardy szkolenia młodzieży. Holenderski gigant z Amsterdamu zapisał się w historii trzema triumfami w Pucharze Europy z rzędu w latach 70., ale prawdziwą siłą tego zespołu zawsze była akademia młodzieżowa. Właśnie z niej wyszli Johan Cruyff, Marco van Basten, Dennis Bergkamp czy współcześni Frenkie de Jong i Matthijs de Ligt. Dziś Ajax kontynuuje swoją filozofię – łączy wychowanków z doświadczonymi piłkarzami, tworząc zespoły zdolne konkurować z europejską elitą mimo znacznie mniejszego budżetu.

Ajax Amsterdam – zawodnicy reprezentujący klub w obecnym sezonie

Kadra amsterdamskiego klubu tradycyjnie łączy młode talenty wypuszczone z akademii De Toekomst z doświadczonymi zawodnikami sprowadzonymi z innych lig. Filozofia rozwijania własnych piłkarzy i dawania im szansy na najwyższym poziomie pozostaje niezmieniona od dekad. Aktualny skład, z którym Ajax rywalizuje w Eredivisie i europejskich pucharach, znajdziesz w zestawieniu tuż poniżej.

De Toekomst – akademia, która zmienia futbol

Akademia młodzieżowa Ajaksu, znana jako De Toekomst (Przyszłość), to jeden z najlepszych ośrodków szkoleniowych w Europie. Nazwa nie jest przypadkowa – to właśnie tutaj kształtuje się przyszłość holenderskiej i światowej piłki. Akademia została oceniona przez portal givemesport.com jako trzecia najlepsza na świecie, a jej absolwenci regularnie zasilają czołowe kluby europejskie.

System szkolenia w Ajaksie opiera się na filozofii TIPS: Technika, Inteligencja, Personality (osobowość) i Speed (szybkość). To nie tylko trening umiejętności technicznych – młodzi zawodnicy uczą się również taktyki i mentalności potrzebnej do gry na najwyższym poziomie. Efekty tego podejścia widać gołym okiem, gdy absolwenci akademii trafiają do pierwszej drużyny lub topowych klubów Europy.

Infrastruktura i zasięg globalny

Obiekt De Toekomst robi wrażenie. Dwanaście boisk, sześć naturalnych, drugie tyle sztucznych. Osobne boiska przystosowane do treningów bramkarskich, a także dla tych, którzy wracają po kontuzji. Na obiekcie holenderskiego klubu znajdziemy również tereny do gry w siatkówkę, koszykówkę, tenisa, badmintona oraz siatko-nogę i teqballa. Klub co roku w młodych zawodników inwestuje około 13 milionów euro i wciąż ma plany, by powiększać swoją działalność.

Ajax może pochwalić się ponad 200 wychowankami, którzy zagrali w pierwszej reprezentacji Holandii – więcej niż jakikolwiek inny holenderski klub.

Ajax nie ogranicza się tylko do Holandii. Swój program szkolenia Ajax Amsterdam rozszerzył także o Południową Afrykę, gdzie w Kapsztadzie założył własną akademię Ajax Cape Town. Stamtąd najbardziej utalentowani zawodnicy przylatują do Amsterdamu, by rozwijać się jeszcze lepiej i grać w europejskich ligach juniorskich. Z Ajax Cape Town do składu Eredivisie trafili tacy zawodnicy jak Steven Pienaar, Thulani Serero i Eyong Enoh.

Produkty akademii – gwiazdy, które podbiły Europę

Lista talentów, które przeszły przez akademię Ajaxu, czyta się jak katalog legend futbolu. Na przestrzeni lat akademia wychowała takie sławy i legendy jak: Johan Cruijff, Edwin van der Sar, Dennis Bergkamp, Patrick Kluivert, Marco van Basten. Ale to nie koniec – współczesne pokolenie również robi furorę.

Produkty akademii z ostatnich lat to między innymi Frenkie de Jong, Matthijs de Ligt, Donny van de Beek czy Ryan Gravenberch. Każdy z nich został sprzedany za dziesiątki milionów euro, potwierdzając skuteczność systemu szkoleniowego. De Jong trafił do Barcelony, de Ligt do Juventusu (a później Bayernu), van de Beek do Manchesteru United, a Gravenberch do Bayernu Monachium.

Ciekawe, że akademia nie produkuje tylko holenderskich talentów. Dzięki skautingowi w holenderskim klubie wychowało się mnóstwo dobrych piłkarzy: Luis Suarez, Christian Eriksen, Toby Alderweireld czy Frenkie De Jong to tylko namiastka światowej sławy zawodników, którzy swoje pierwsze szlify stawiali na boiskach „de Toekomst”. Suarez przyszedł z Urugwaju, Eriksen z Danii, a Alderweireld z Belgii – wszyscy jako nastoletni chłopcy, którzy w Amsterdamie dojrzeli do gry na najwyższym poziomie.

Legendy klubu – rekordziści i ikony

Żadna rozmowa o Ajaxie nie może się obyć bez wspomnienia największych postaci w historii klubu. To piłkarze, którzy definiowali nie tylko amsterdamski zespół, ale cały holenderski futbol.

Johan Cruyff – największy z wszystkich

Cruyff rozegrał dla Ajaksu 246 meczów, strzelając 190 goli w latach 1964-1973 oraz podczas krótkiego powrotu w sezonie 1981/82. To właśnie w barwach amsterdamskiego klubu zdefiniował koncepcję Total Football, która na zawsze zmieniła futbol. Jego wpływ na klub był tak ogromny, że od sezonu 2007–08 nikt nie może nosić koszulki z numerem 14 w Ajaxie po tym, jak klub zdecydował się wycofać ten numer z szacunku dla Johana Cruyffa.

Johan Cruyff, który później stał się powszechnie uznawany za największego holenderskiego piłkarza wszech czasów, zadebiutował w 1964 roku. Razem z trenerem Rinusem Michelsem poprowadzili Ajax przez najbardziej udany okres w historii klubu, zdobywając siedem tytułów Eredivisie, cztery Puchary KNVB i trzy Puchary Europy.

Sjaak Swart – „Pan Ajax”

Sjaak Swart, znany jako „Pan Ajax”, pozostaje niekwestionowanym liderem z 603 meczami w barwach klubu. Jego kariera w Ajaksie trwała niemal dwie dekady, a lojalność wobec klubu uczyniła go żywą legendą. Swart był kluczowym elementem drużyny, która zdobyła trzy kolejne Puchary Europy w latach 70. Do dziś nikt nie zbliżył się do jego rekordu pod względem liczby występów.

Inne wielkie postacie

Piet Keizer, drugi na liście, tworzył zabójczy duet z Cruyffem na lewym skrzydle. Jego technika, wizja gry i umiejętność asystowania sprawiły, że stał się jednym z najważniejszych zawodników w złotej erze klubu. Trio Cruyff-Keizer-Swart to fundament sukcesu lat 70.

Lata 80. i 90. przyniosły kolejne pokolenia legend. Frank Rijkaard to jeden z najlepszych defensywnych pomocników w historii futbolu. W Ajaksie rozegrał 244 mecze, zdobywając Puchar Zdobywców Pucharów w 1987 roku. Marco van Basten, Dennis Bergkamp, Patrick Kluivert, Edwin van der Sar – wszyscy oni zaczynali w Amsterdamie, zanim podbili Europę.

W 1995 roku, kiedy Ajax wygrał Ligę Mistrzów, reprezentacja Holandii była niemal w całości złożona z zawodników Ajaxu: van der Sar w bramce; Michael Reiziger, Frank de Boer i Danny Blind w obronie; Ronald de Boer, Edgar Davids i Clarence Seedorf w pomocy; Patrick Kluivert i Marc Overmars w ataku.

Złota era lat 70. – Total Football i europejska dominacja

W 1965 roku Rinus Michels, który grał dla klubu w latach 1946-1958, został mianowany menedżerem Ajaxu, wdrażając swoją filozofię Total Football, która stała się synonimem zarówno Ajaxu, jak i holenderskiej reprezentacji. To była rewolucja w futbolu – system, w którym każdy zawodnik mógł grać na każdej pozycji, płynnie zmieniając role w zależności od sytuacji na boisku.

W latach 1971-73 Ajax zdominował rozgrywki w Pucharze Europy (poprzedniku Ligi Mistrzów), wygrywając aż trzy razy z rzędu te rozgrywki. To osiągnięcie powtórzyły tylko dwa inne kluby w historii – wcześniej Real Madryt, a w późniejszych latach Bayern Monachium. W finale Pucharu Europy 1972 Ajax pokonał Inter Mediolan 2:0, dominując na San Siro i pokazując wyższość Total Football nad tradycyjnym włoskim catenaccio.

Dream team 1995 – Louis van Gaal i niepokonani

Jeśli lata 70. były złotą erą Ajaxu, to sezon 1994/95 był jej echem – równie pięknym i skutecznym. Van Gaal był trenerem Ajaxu Amsterdam w latach 90. i odniósł wiele sukcesów, w tym wygraną w Lidze Mistrzów w sezonie 1994/1995. Pod jego wodzą drużyna była znana z ofensywnej gry i skuteczności w europejskich rozgrywkach.

Szczyt sukcesu van Gaala przypadł na sezon 1994–95, kiedy Ajax stał się pierwszym i do dziś jedynym zespołem, który ukończył cały sezon Eredivisie bez porażki. Zespół zdobył także swój pierwszy Puchar Europy od lat 70., pokonując Milan w finale Ligi Mistrzów 1995 wynikiem 1–0, a zwycięskiego gola strzelił 18-letni Patrick Kluivert.

Ten zespół był wyjątkowy z wielu powodów. Na finałowe starcie z Milanem wyszedł zespół złożony z nieopierzonych, dopiero szukających swoich pierwszych wielkich triumfów piłkarzy. Tylko dwóch z nich, Danny Blind i Frank Rijkaard mieli w dniu finału powyżej 26 lat. Dla porównania – w Milanie tylko Demetrio Albertini był poniżej tej granicy wieku. Młodzież pokonała doświadczenie, talent pokonał gwiazdorstwo.

Sukcesy i trofea – najbardziej utytułowany klub Holandii

Ajax jest najbardziej utytułowanym klubem w Holandii, z 36 tytułami Eredivisie i rekordowymi 20 Pucharami KNVB. To dominacja, której nikt w holenderskim futbolu nie jest w stanie dorównać. Nieprzerwanie gra w Eredivisie od powstania ligi w 1956 roku i wraz z Feyenoordem i PSV Eindhoven tworzy „wielką trójkę” kraju.

Na arenie międzynarodowej bilans również robi wrażenie:

• 4 triumfy w Lidze Mistrzów/Pucharze Europy (1971, 1972, 1973, 1995)
• 1 Puchar UEFA (1991/92)
• 1 Puchar Zdobywców Pucharów (1987)
• 2 Puchary Interkontynentalne (1972, 1995)
• 3 Superpuchary Europy

Ajax jest jednym z pięciu klubów, które wygrały wszystkie trzy główne europejskie puchary UEFA rozgrywane do 2021 roku. Według Międzynarodowej Federacji Historii i Statystyki Futbolu Ajax był siódmym najbardziej utytułowanym europejskim klubem XX wieku i Drużyną Roku na świecie w 1992 roku. Według niemieckiego magazynu Kicker Ajax był drugim najbardziej utytułowanym europejskim klubem XX wieku.

Sezon 2018/19 – powrót na europejską scenę

Sezon 2018/19 pokazał, że Ajax wciąż potrafi zaskoczyć Europę. Drużyna prowadzona przez Erika ten Haga dotarła do półfinału Ligi Mistrzów, eliminując po drodze Real Madryt i Juventus. To było największe osiągnięcie klubu od 1996 roku. Eliminacja Realu była szczególnie spektakularna – Ajax pokonał Real Madryt 4:1 w rewanżu 1/8 finału Ligi Mistrzów 2019, eliminując obrońcę trofeum i szokując świat futbolu.

Ten zespół przypomniał wszystkim, że Ajax to wciąż fabryka talentów. Matthijs de Ligt jako 19-letni kapitan, Frenkie de Jong dyktujący tempo gry, Hakim Ziyech czarujący techniką – to pokolenie udowodniło, że filozofia klubu działa nawet w erze petrodolarów i wielkich budżetów.

Polacy w Ajaxie – Rudy i Milik

W ekipie z Amsterdamu występowali w przeszłości Polacy – Andrzej Rudy oraz Arkadiusz Milik. Andrzej Rudy trafił do Ajaxu z belgijskiego SK Lierse, ale nie zdołał przebić się do podstawowego składu i nie spełnił pokładanych w nim nadziei. Jego przygoda z amsterdamskim klubem była krótka i nie przyniosła spodziewanych rezultatów.

Zupełnie inaczej wyglądała historia Arkadiusza Milika. Polski napastnik trafił do Ajaxu w 2012 roku jako wielki talent z Górnika Zabrze. W Amsterdamie rozwinął skrzydła – strzelał gole, zdobywał doświadczenie w Lidze Mistrzów i Eredivisie, by później przenieść się do SSC Napoli. Ajax był dla niego trampoliną do europejskiej kariery.

Filozofia klubu – model biznesowy i sportowy

Filozofia rozwijania młodych talentów i sprzedawania ich z zyskiem stała się modelem biznesowym klubu. Ajax nie może konkurować budżetem z angielskimi czy hiszpańskimi gigantami, więc wybrał inną drogę – inwestuje w młodzież, rozwija ją do poziomu światowego, a następnie sprzedaje z ogromnym zyskiem. Te pieniądze wracają do akademii i cykl się powtarza.

Ten model ma swoje wady – co kilka lat Ajax traci najlepszych zawodników. Ale ma też ogromne zalety – klub pozostaje konkurencyjny, finansowo stabilny i wciąż produkuje talenty, które podziwiają kibice na całym świecie. W ostatnich latach Ajax otworzył się na międzynarodowe rekrutacje, sprowadzając młodych zawodników z całego świata. Taki model pozwala utrzymać konkurencyjność mimo ograniczonego budżetu w porównaniu do europejskich gigantów.

Przyszłość – Ajax w XXI wieku

Ajax stoi przed wyzwaniem utrzymania swojej pozycji w erze, gdy pieniądze często znaczą więcej niż tradycja czy akademia. Ale klub pokazał, że potrafi się dostosowywać. Infrastruktura De Toekomst ciągle się rozwija, skauting obejmuje coraz to nowe regiony świata, a filozofia Total Football ewoluuje z pokolenia na pokolenie.

Kluczem do przyszłości pozostaje akademia. Dopóki Ajax będzie produkował zawodników pokroju de Jonga, de Ligta czy Gravenbercha, dopóty będzie liczył się w europejskim futbolu. Klub nie walczy o miliardowe kontrakty telewizyjne jak Premier League czy La Liga – walczy o to, by młodzi chłopcy z całego świata marzyli o grze w czerwono-białych barwach.

Ajax gra na Johan Cruyff Arena, która została otwarta jako Amsterdam ArenA w 1996 roku i przemianowana w 2018 roku. Sama nazwa stadionu to hołd dla największej legendy klubu i przypomnienie, że przyszłość Ajaxu zawsze będzie budowana na fundamencie, który położył Cruyff – na talencie, odwadze i pięknej grze.

Model amsterdamskiego klubu to dowód, że w futbolu zdominowanym przez wielkie pieniądze wciąż jest miejsce na akademie, rozwój młodzieży i lojalność wobec własnej filozofii. Ajax nie jest najbogatszym klubem Europy, ale pozostaje jednym z najbardziej szanowanych – i to się nie zmieni, dopóki w De Toekomst będą trenować kolejne pokolenia przyszłych gwiazd.